Umowa z kontrahentem
Porady

Umowa z kontrahentem – jak się zabezpieczyć?

Każdy przedsiębiorca, w trakcie prowadzenia działalności gospodarczej, zawiera szereg różnego rodzaju umów – poczynając od umowy sprzedaży (kupna), przez umowę najmu, leasingu czy kredytu.

Umowy zawierane przez przedsiębiorcę możemy podzielić na takie, w których jest on wierzycielem (oferuje swoją usługę/produkt) oraz na takie, w których znajduje się on po stronie dłużnika (jest zobowiązany do zapłaty za usługę/produkt oferowaną przez innego przedsiębiorcę). Zarówno w pierwszym, jak i drugim przypadku warto już na etapie zawarcia umowy zadbać o to, aby jej wykonanie było bezproblemowe i korzystne dla obu stron.

Umowa z kontrahentem – na co zwrócić uwagęUmowa z kontrahentem

W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę na sposób skonstruowania umowy – postanowienia, które zostaną w niej zawarte będą miały bowiem wpływ na jakość jej wykonania oraz możliwość ewentualnego wyegzekwowania świadczenia, w przypadku problemów ze strony kontrahenta. Mimo iż na treść wielu umów, w których mały bądź średni przedsiębiorca jest dłużnikiem (umowa kredytu, umowa leasingu), nie ma on realnego wpływu, warto dokładnie zapoznać się z treścią zawartych w nich postanowień – być może niektóre z nich mogą zostać zmienione w drodze negocjacji, co pozwoli lepiej zabezpieczyć jego interesy.

Zupełnie inaczej wygląda sytuacja w przypadku umów, w których przedsiębiorca znajduje się po stronie wierzyciela – jest on gospodarzem danego stosunku prawnego i dzięki temu ma możliwość przygotowania postanowień umowy dostosowanych do swoich potrzeb. Poza treścią samego stosunku (sprzedaż, zlecenie itp.), w umowie warto umieścić zapisy, które pozwolą na szybką i jak najmniej kosztowną egzekucję świadczenia od dłużnika (zapłaty za usługę/towar). Część postanowień zabezpieczających może być zawarta w samej umowie  – zawsze w umowie głównej są zawarte postanowienia dotyczące zadatku, umownego prawa odstąpienia, odstępnego, czy kary umownej. Zabezpieczenia umowne mogą pojawić się też w odrębnej umowie, np. jak ma to zazwyczaj miejsce w przypadku ustanowienia zastawu rejestrowego, czy przewłaszczenia na zabezpieczenie.

Umowa z kontrahentem – weksle i kary umowne

Niektóre z zapisów umownych mają na celu przyspieszenie procesu odzyskiwania należności (notarialne poddanie się egzekucji, czy weksel in blanco), inne zaś służą zmotywowaniu dłużnika do spełnienia świadczenia (kara umowna, zadatek, prawo odstąpienia).

Zarówno weksel in blanco, jak i notarialne poddanie się egzekucji są bardzo skutecznym sposobem na sprawne przeprowadzenie postępowania egzekucyjnego w stosunku do nierzetelnego kontrahenta – oba środki pozwalają szybko i stosunkowo niskim kosztem uzyskać tytuł wykonawczy przeciwko dłużnikowi (weksel uprawnia do wszczęcia postępowania nakazowego, które jest tańsze i szybsze, akt notarialny zaś wymaga jedynie nadania mu klauzuli wykonalności, bez udziału dłużnika). Środki te nie są jednak zbyt często stosowane w codziennych relacjach pomiędzy mniejszymi przedsiębiorcami – weksel in blanco budzi pewne obawy, sporządzenie aktu notarialnego wymaga zaś wizyty u notariusza.

Częstym postanowieniem zabezpieczającym, z którego chętnie korzystają strony umów jest zapis dotyczący kary umownej. Treścią zastrzeżenia kary umownej jest zobowiązanie się dłużnika do zapłaty wierzycielowi określonej kwoty pieniężnej w razie niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania. Można ją zastrzec tylko w stosunku do zobowiązań niepieniężnych (nie dotyczy zatem sytuacji, gdy dłużnik spóźnia się z zapłatą ceny za towar lub usługę), o czym strony często zapominają.

W treści umowy można także zawrzeć prawo odstąpienia w przypadku, gdyby któraś ze stron nie zrealizowała swojego świadczenia wobec drugiej strony lub na każdą inną okoliczność. Warunkiem jest jedynie oznaczenie terminu, w jakim strona może od umowy odstąpić.

Umowa z kontrahentem – odsetki

Bardzo korzystnym zapisem, który warto umieścić w treści umowy jest postanowienie dotyczące wysokości odsetek – w przypadku opóźnienia w realizacji świadczenia zawsze przysługują wierzycielowi odsetki za opóźnienie w wysokości ustawowej. Jednak strony mają możliwość umownego ustalenia wysokości odsetek – może być ona dwa razy wyższa od ustawowej, co znacząco polepsza sytuację wierzyciela w przypadku opóźnienia w zapłacie przez kontrahenta.

Zadatek czy zaliczka?

Kolejnym zapisem, który zabezpiecza interesy przedsiębiorcy jest zapis obejmujący zadatek – często mylony z zaliczką. Korzystniejsze jest zawarcie w treści umowy obowiązku uiszczenia zadatku, bowiem w przypadku niewykonania umowy przez jedną ze stron druga strona może bez wyznaczenia terminu dodatkowego od umowy odstąpić i otrzymany zadatek zachować, a jeżeli sama go dała, może żądać sumy dwukrotnie wyższej.

Postanowienia końcowe

Poza powyższymi zapisami, które w sposób realny zabezpieczają majątkowe interesy przedsiębiorcy, w umowie warto zawrzeć postanowienia formalnie ułatwiające ewentualne dochodzenie należności. Przykładem takiego postanowienia może być zapis dotyczący właściwości miejscowej sądu – dla własnej wygody przedsiębiorca może wskazać, iż w przypadku sporów na tle zawartej umowy, sądem właściwym wyłącznie będzie sąd miejsca jego siedziby.

 

Mając na względzie zasadę, iż:

zamiast gasić pożar, lepiej mu zapobiegać

warto poświęcić zatem czas na prawidłowe skonstruowanie umowy (także przy pomocy profesjonalisty), co w przyszłości może uchronić niejednego przedsiębiorcę przed negatywnymi konsekwencjami, a w szczególności – przed utratą majątku.

Izabela Długołęcka-Górczyńska
Adwokat w Kancelarii Rączkowski, Kwieciński Adwokaci. Odpowiada za obsługę klientów w zakresie odzyskiwania należności, postępowania egzekucyjnego, prawa upadłościowego i procesów sądowych. Posiada ponad 7-letnie doświadczenie w doradzaniu i reprezentowaniu klientów, m.in. w sporach sądowych o zapłatę (różne branże), postępowaniach egzekucyjnych i przeciwegzekucyjnych oraz upadłościowych.
http://www.rklegal.pl//

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *